️♦️گروه اقتصادی:
دکتر حجت الله میرزایی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی:
دولت به دلیل بی دولتی، نمی تواند گروهی از بنگاه های بزرگی که با رانتها و حمایتهای عجیب و غریب رشد کرده اند را کنترل کند،
🔹️سودها را به دست می آورند اما این سودها از جاهایی سر درمی آورد که دولت نمی تواند آنها را مدیریت کند،
🔹️این یکی از نقاط تمرکز است که دولت باید روی آن به عنوان یکی از منابع بالقوه فکر کند.
وی به بخشی از بیانات مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه مدت زیادی طول کشید که گزارشی آماده شود و وقتی آماده شد، مهمل بود، اشاره کرد و افزود:
🔹️ نظام کارشناسی توان سیاستگذاری و قدرت ایجاد یک نظام انگیزشی مناسب را ندارد. حتی قدرت تنظیم گری مناسب برای اینکه دولت بتواند دولت باشد را هم در اختیار ندارد. بی دولتی دولت، وضعیت حکمرانی بدی است و اگر روی آن تمرکز نکنیم، ممکن است بسیاری از دستاوردهایی که در چهل سال گذشته داشتیم هم از دست برود.
🔹️به گزارش جماران ، دکتر حجت الله میرزایی، اقتصاددان و مدیر عامل صندوق بازنشستگی کشوری که در جمع «مدیران اقتصادی سازمان بازنشستگی» با عنوان «چشم انداز اقتصاد ۱۴۰۴، از نگاه سطح توسعه» سخن می گفت، با بیان اینکه ما وارد دوره جدیدی در اقتصاد جهانی شدیم که از مدیریت ترامپ و ویژگی های شخصیتی و دیدگاه هایی که دارد به شدت متاثر شده است، تصریح کرد: او به عنوان یک سیاستمدار معروف به نیومرکانتی که با رویکرد امپریالیستی، تلاش می کند بازارهای سیاست و اقتصاد در دنیا به تسخیر خود درآورد و از همه ابزارهای ممکن استفاده می کند، البته برخلاف تصور، به نظر می رسد که تمایلی برای استفاده از ابزار جنگ ندارد، اما سایر ابزارها، از تحریمها و تعرفه ها و سیاستهای حمایتی استفاده خواهد کرد.
🔹️ترامپ نوعی حمایتگرایی افراطی جدید را دامن خواهد زد
وی ادامه داد: برخلاف تصور رایج که ما ترامپ را به عنوان نومحافظه کار با گرایشهای اقتصاد لیبرال می شناسیم، اما به نظر می رسد که نوعی حمایتگرایی افراطی جدید را دامن خواهد زد، همچنان که در دوره گذشته اش هم همین عملکرد را داشته است. دولت او در دوره کرونا، تنها دولتی بود که بالاترین سطح حمایت از بنگاه ها و خانوارها را با حدود ۲ هزار میلیارد دلار پرداختهای حمایتی اعمال کرد که در همه دنیا بی نظیر بوده است. در یک دولتی با گرایش ظاهرا لیبرال، بالاترین سطح حمایت از بنگاه ها و خانوارها و در اقتصاد ما به عنوان یک اقتصاد دولتی، پایین ترین سطح حمایت از خانوارها و بنگاه ها در دوره کرونا اعمال شد.
میرزایی با یادآوری اینکه در ایران استدلال کسانی که مخالف حمایت از خانوارها و بنگاه ها بودند، مبتنی بر اقتصاد لیبرال بود که در آمریکا تدوین شده، گفت: آنها دائم می گفتند که دولت بزرگتر می شود و این سیاستها، دامنه حضور دولت در اقتصاد را بیشتر می کند و تورم را افزایش می دهد. تا جایی که آقای دکتر هاشم پسران، اقتصاددانان جوان را به بازخوانی در رفتارها و سیاستهایشان دعوت کردند، این مقاومتها ادامه پیدا کرد و بعد هم دو سیاست پولی با عنوان پرداخت یک میلیون تومان پول به خانوارها با به وثیقه گذاشتن یارانه خانوار و دیگر پرداخت وام ۱۴ درصدی به بنگاه های اقتصادی که به معنای حمایتی در سطح هیچ بود.
🔹️پیش بینیها نشان می دهد دربلندمدت اقتصاد آمریکا با افزایش رشد اقتصادی مواجه می شود
رئیس پیشین مرکز پژوهشهای اتاق ایران اضافه کرد: دولتی با بالاترین سطح حمایت از بنگاه های اقتصادی اکنون در آمریکا حضور پیدا کرده و از اولین روزی که آمده سیاستهای تعرفه ای برای حمایت از صنایع آلومینیوم، فولاد و برخی دیگر از صنایع را اعمال کرده و جنگ تجاری جدید را علیه همسایگانش، یعنی مکزیک، کانادا و در دوردست علیه ژاپن، چین و اروپا اعمال کرده و به همین ترتیب دیگر شرکا نیز مشمول این جنگ تجاری خواهند شد. پیش بینیهایی که وجود دارد این است که سال ۲۰۲۵، سالی با رشد اقتصادی پایین و تجارت پایین خواهد بود و در آمریکا هم ممکن است در کوتاه مدت به کاهش جدی رشد اقتصادی و کاهش اشتغال منجر شود، اما پیش بینی ها حاکی از این است که در بلندمدت اقتصاد آمریکا با افزایش رشد اقتصادی مواجه می شود.
🔹️برخلاف تصورها، ما با یک بوکسور دیوانه مواجه نیستیم
در شناخت دشمنمان، دقتهای لازم را داشته باشیم
میرزایی توضیح داد: معنایش این است که برخلاف تصورها، ما با یک بوکسور دیوانه مواجه نیستیم، بلکه با سیاستمداری که اندیشیده و در بازی شطرنج در مقابل چین با مهره هایش بازی می کند مواجهیم. این به معنای تجلیل از شخصیت ترامپ نیست، بلکه مساله این است که باید در شناخت دشمنمان که آن سو ایستاده، دقتهای لازم را داشته باشیم که در بین دو گروه، یعنی امنیتی ها و صاحبان کسب و کار بزرگی مانند ایلان ماسک، به نظر می رسد این گروه دوم، سهم اصلی را در سیاستهای واقعی ترامپ خواهند داشت، هر چند که امنیتی ها هم در سوی دیگر به عنوان ابزار تهدید همواره در کنار او حضور دارند و با آنها عکس یادگاری می گیرد. با این حال، آن گروه کارآفرین بزرگ و قدرتمندی که اکنون هم اقتصاد آمریکا را اداره می کنند، به نظر می رسد قدرت اصلی پیشران ترامپ در دوره ریاست جمهوری اش خواهند بود.
در گذشته، خصوصا دوره ترامپ، ما با تحریمهای بسیار سختی خصوصا در صادرات نفت خام مواجه بودیم، که در ماه های آخر ترامپ این تحریمها کاهش پیدا کرد و در دوره ۴ ساله دوره بایدن می توانستیم بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت صادر کنیم.
🔹️محصولات پتروشیمی به دلیل اشتباهات و رقابتهای درونی زیر قیمت بازار فروخته شدند
به گزارش جماران ، میرزایی ادامه داد: فرآورده های پتروشیمی و صنعت فولاد ما، تقریبا با هدف گذاریهایی که می شد به بازارهای مقصد می رسید اما گاه به دلیل اشتباهات خودمان و گاه به دلیل فشارهای تحریمی، زیر قیمت بازار عرضه می شدند. نفت خام، به دلیل فشار تحریم و محصولات پتروشیمی به دلیل اشتباهات ما و رقابتهای درونی در کشور و میان شرکتهای تولیدکننده و صادرکننده زیر قیمت بازار فروخته شدند.
🔹️شرایط ممکن است در آینده وضعیت شکننده ای برای ما ایجاد کند
وی با بیان این اعتقاد که شرایط ممکن است در آینده وضعیت شکننده ای برای ما ایجاد کند، گفت: می توان چهار وضعیت را با هم مقایسه کرد، «وضعیت با تحریمها و باکیفیت حکمرانی خوب»، «با تحریمها با کیفیت حکمرانی بد»، «بدون تحریمها با کیفیت حکمرانی بد» و «بدون تحریمها با کیفیت حکمرانی خوب». به نظر می رسد اکنون ما در وضعیتی هستیم که تحریم داریم و کیفیت حکمرانی هم خوب نیست، این وضعیت شرایط ما را شکننده می کند. اگر چه برخی تحلیلگران می گویند از آنجا که تحریمها سطحی از ابهام، فساد و ناروشنی را به اقتصاد تحمیل می کند، تا تحریمها بر داشته نشود، به هیچ وجه امکان حکمرانی خوب وجود ندارد. اما شخصا معتقدم می توان با وجود تحریمها، کیفیت حکمرانی را بهبود بخشید.
🔹️نظام کارشناسی توان سیاستگذاری ندارد
میرزایی به بخشی از بیانات مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه مدت زیادی طول کشید که گزارشی آماده شود و وقتی آماده شد، مهمل بود، اشاره کرد و افزود: نظام کارشناسی توان سیاستگذاری ندارد و دولت نه امکان ارائه چشم انداز روشنی دارد و نه قدرت ایجاد یک نظام انگیزشی مناسب. حتی قدرت تنظیم گری مناسب برای اینکه دولت بتواند دولت باشد را هم در اختیار ندارد. بی دولتی دولت، وضعیت حکمرانی بدی است که ممکن است در شرایط تحریمهای سخت، وضعیت ما را بدتر کند و اگر روی آن تمرکز نکنیم، ممکن است بسیاری از دستاوردهایی که در چهل سال گذشته داشتیم هم از دست برود.
🔹️وضعیت خوبی نداریم
سیاستهای غلط، تنگناهای سیاستگذاری را به شدت افزایش داده
رئیس پیشین مرکز پژوهشهای اتاق ایران یادآورشد: گزارشهایی که اکنون در سطح بین المللی منتشر می شود، حاکی از این است که متاسفانه ما وضعیت خوبی نداریم، یکی از آنها گزارش فساد است که نشان می دهد به تدریج وضعیت ما بدتر شده و در آخرین گزارشها از بین حدود ۱۸۰ کشور دنیا، به رتبه ۱۵۵ تنزل پیدا کردیم. دیگر شاخصها هم کم و بیش چنین وضعیتی را به تصویر می کشد. سیاستگذاریهای غلطی که صورت گرفته، تنگناهای سیاستگذاری را به شدت افزایش داده است، در دومین سطح تحلیل بعد از سطح جهانی، ما به سطح عملکرد نهادی می رسیم که محی بسیار مهم و سومین سطح سیاستگذاری کلان است.
🔹️برخی مهمل گویی های گذشته، دولت را در تله عجیبی انداخته است
به گفته میرزایی؛ برخی از تصورات غلط و مهمل گویی هایی که در گذشته توسط برخی از سیاستمداران مطرح شد، دولت را در تله عجیبی انداخته است. با یک شعار غلط تصمیم برای لغو مجوزها برای کسب و کار، فردی با این بهانه که می خواهیم محدودیتهای کسب و کار را حذف کنیم، ۱۶۰ هزار مجوز سیار و در حوزه بازرگانی نزدیک به ۲۰ هزار کارت بازرگانی ناشناس صادر شده است. این مجوزها توسط افراد حقیقی گمنام و بدون اهلیت و صلاحیت کسب شده که اساسا امکان کنترل آنها وجود ندارد. سال گذشته ۷ میلیارد دلار صادر شده و تقریبا نیمی از ارز آن برنگشته است. همزمان وقتی شکاف میان ارز رسمی و بازار آزاد به چنین وضعی می رسد، یا صادرکننده ارزش را با چشم انداز افزایش قیمت ارز نگه می دارد و گاو صندوق شرکتها پر از ارزی می شود که آنها را نگه داشته اند تا به وقت مقتضی و در اوج بفروشند یا اینکه اساسا صادرکننده ارز خود را از مجاری غیررسمی بر می گرداند.
🔹️اتفاق بزرگی که در دنیا می افتد، همان است منجر به فروپاشی سریع شوروی شد
این استاد دانشگاه اظهارداشت: اتکای اصلی ترامپ، روی اقتصاد دیجیتال است و بازی را از اقتصاد کامودیتی که محور اصلی رشد اقتصادی چین و رشد اقتصاد مجازی و نامحسوس سوق می دهد و سرمایه گذاری عظیمی که آمریکایی ها بر هوش مصنوعی انجام می دهند، افزایش خواهد یافت. به نظر می رسد اتفاق بزرگی که در دنیا می افتد، همان است که در دهه ۱۹۸۰ در رقابت میان آمریکا و شوروی رخ داد و منجر به فروپاشی سریع شوروی شد. با بازنگری در آن وقایع، روشن است که عملا رقابت آمریکایها با شوروی، در دوره حوزه اصلی نهایی شد؛ یکی اقتصاد مبتنی بر صنایع انفورماتیک و تولید کامپیوترهای نسل پنج و شش و دیگری هم رقابت های فضایی که ریگان آن را «جنگ ستارگان» نامید.
🔹️موضوع اصلی رقابت بین المللی اقتصاد دیجیتال و سرمایه گذاری بر هوش مصنوعی است
به گفته میرزایی؛ این رقابت بر اساس ارزیابی دقیقی بود که آمریکایی ها روی توانایی رقیبشان داشتند و در این رقابت هم پیروز بیرون آمدند. به نظر می رسد در دوره جدید، میدان این رقابت با جایگزین کردن چین، عوض شده و موضوع اصلی آن هم اقتصاد دیجیتال و سرمایه گذاری بر هوش مصنوعی است؛ از اکنون تا ۲۰۳۰، رشد اقتصادی جهان از ۱۰۵ تریلیون دلار، به ۱۳۰ تریلیون دلار می رسد و ۲۵ تریلیون دلار افزایش می یابد که فقط ۱۰ تریلیون آن نتیجه رشد کامودیتی و متعارف است. ۱۵ تریلیون دلار آن نتیجه افزایش بهره وری ناشی از به کار گیری هوش مصنوعی در پنج، شش سال آینده است و از این ۱۵ تریلیون ۱۰ تریلیون برای آمریکا، ۴ تریلیون برای چین و یک تریلیون برای همه دنیا است. تصور کنید که در منطقه ما، شرکت آرامکو به بزرگترین سرمایه گذار هوش مصنوعی در منطقه تبدیل شده است. نباید فراموش کرد که در این سالهای گذشته، بالاترین سطح سود شرکتها در سطح جهانی را آرامکو به دست آورده ، اما با این حال این سطح از سرمایه گذاری هم در مقیاس جهانی دیده نمی شود.
🔹️آمریکا تمام تمرکزش را بر رقابت با چین گذاشته
این استاد دانشگاه با بیان اینکه آمریکا تمام تمرکزش را بر رقابت با چین گذاشته و تلاش می کند گرفتاریهای خود را در دیگر نقاط دنیا به حداقل برساند تا بتواند وارد جبهه اصلی رقابت جهانی شود، عنوان کرد: به نظر می رسد تلاشی که برای حال مساله اوکراین، غزه و یا تسویه حساب سریع با ایران در حال انجام است، به این دلیل است که پروژه های مهم تری را پیش رو دارد. همه اتکای آمریکا هم به این است که می تواند در جذب سرمایه های مالی و خلاق از همه کشورها جذاب تر باشد و در موضوع دوم هم چین توان رقابت با آمریکا را ندارد و دریافته اند که در دنیا هیچ کسی تمایل به مهاجرت به چین ندارد ، اما همه چینی ها خصوصا طبقات خلاقشان دوست دارند به آمریکا مهاجرت کنند و این موتور محرک اقتصاد دیجیتال در آمریکا است که می تواند با سرمایه های اقتصادی تلفیق شود.
🔹️دوره افول رشد اقتصادی چین از چند سال پیش آغاز شده
میرزایی ضمن اشاره به مانیفست ۲۰۲۴ حزب کمونیست که نشان می دهد چینی ها تلاش زیادی برای حفظ سرمایه های خارجی در کشورشان دارند و از اینکه بتوانند سرمایه جدیدی جذب کنند تقریبا ناامیدند، خاطرنشان کرد: دوره افول رشد اقتصادی چین از چند سال پیش آغاز شده و اکنون کم کم این رشد به زیر ۴ درصد می رسد که بیش از همه خود را در صنایع ساختمان و مسکن که بسیار نگران کننده شده نشان می دهد. چین برای اینکه بتواند رشد اقتصادی و رشد صنعت ساختمان را حفظ کند، برنامه گسترده ساخت مسکن دولتی برای گروه های کم درآمد را در دستور کار خود گذاشته؛ چرا که کاهش رشد در این صنعت به کاهش رشد در صنایع فولاد و سیمان منجر می شود و این موضوع برای چین که بیش از یک میلیارد تن فولاد در دنیا تولید می کند و همه فولاد سازی های دنیا روی هم به زحمت به ۲۰۰ یا ۳۰۰ میلیون تن می رسد بسیار مهم و تعیین کننده است.
🔹️اقتصاد ما بیش از هر زمان دیگری به تحولات بین المللی وابسته شده
🔹️ممکن است دوران سخت تری را در شرایط جهانی پیش رو داشته باشیم
مدیر عامل صندوق کشوری با بیان اینکه رقابت در فناوری و کامودیتی ها نفسگیر و اعمال تعرفه ها بسیار اندیشیده و معنادار است، گفت: در این میان، اقتصاد ما بیش از هر زمان دیگری به تحولات بین المللی وابسته شده است؛ هم به دلیل تحولات چین و هم تحولات آمریکا و تاثیری که بر اقتصاد ما خواهد گذاشت. بر این اساس ، به نظر می رسد مولفه محیط بین الملل، در آینده برای ما به مهم ترین مولفه تبدیل می شود و ممکن است دوران سخت تری را در شرایط جهانی پیش رو داشته باشیم.
@رصد_تبیین_امور_جنگ_ترکیبی_اقتصادی_بین_الملل_ضدنظام_اسلامی_کمیته_فجازی #ج_رزما
عبدالله نوری پور
کانال تحلیلی/راهبردی شماره ۱ ج.رزما در ایتا🔻
https://eitaa.com/jrazmaa
